فرهنگ و هنر

ایرانی‌ها خودشان را “سالم” و “شاد” می‌دانند؟

محققان پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی نزدیک به 20000 ایرانی را مورد بررسی قرار دادند، ارزیابی افراد از سلامت خود و رابطه آن با شادی را ارزیابی کردند و دریافتند که تأثیر خود ارزیابی سلامت بیشتر از متغیرهایی مانند شرایط اقتصادی و اجتماعی است.

به گزارش نازک نارنجی، سلامتی یکی از مهم ترین عواملی است که بر شادی تأثیر می گذارد. سازمان جهانی بهداشت تاکید می کند که شادی یک عامل اساسی در مفهوم سلامت و یکی از مولفه های کلیدی رضایت از زندگی است. افرادی که خود را شاد می دانند نسبت به افرادی که خود را غمگین می دانند از سلامت جسمانی بهتری برخوردارند.

بر اساس گزارش جهانی شادی (2017-2019)، فنلاند بالاترین امتیاز شادی و افغانستان کمترین امتیاز شادی را دارند. جمهوری اسلامی ایران در زمینه شادی در بین 153 کشور رتبه 118 را دارد. شادی ایران کمتر از برخی از کشورهای حوزه مدیترانه شرقی (EMRO) مانند عربستان سعودی، پاکستان و مراکش و بیشتر از برخی کشورها مانند اردن، تونس و مصر است.

اگرچه سلامت و شادی با هم مرتبط هستند، اما رابطه بین سلامتی و شادی به نحوه سنجش سلامت نیز بستگی دارد. سلامت افراد را می توان از طریق معاینه پزشکی ارزیابی کرد و به عنوان معیاری برای خودارزیابی سلامت افراد مورد استفاده قرار داد. یک مطالعه نشان داد که رابطه بین شادی و خودآزمایی افراد از سلامت خود قوی‌تر از رابطه بین شادی و معاینه پزشکی است و می‌توان گفت که خودارزیابی افراد از سلامت خود معیار قابل اعتمادی است.

با وجود اینکه مطالعات زیادی در مورد شادکامی انجام شده است، به نظر می رسد که رابطه شادی و سلامت مورد غفلت قرار گرفته است و در ایران بر خلاف سایر کشورها مطالعه ملی در مورد این رابطه انجام نشده است. به همین منظور محققان پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی مطالعه ای را برای بررسی رابطه شادی و سلامت در ایران انجام دادند.

این مطالعه مقطعی بر روی 19499 بزرگسال 18 تا 65 ساله در ایران در سال 1388 (2020) انجام شد. محققان اطلاعات دموگرافیک (سن، جنسیت، تحصیلات و غیره) را با استفاده از پرسشنامه برای جمع آوری داده ها جمع آوری کردند. آنها همچنین از پرسشنامه استاندارد خود ارزیابی شادی و سلامت آکسفورد برای ارزیابی شادی و سلامت افراد استفاده کردند. داده های به دست آمده با استفاده از روش های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

به گفته محققان این مطالعه، این مطالعه اولین مطالعه ملی ایرانی است که به بررسی رابطه شادکامی و اعتماد به نفس سلامت در جمعیت بزرگسال ایران می پردازد. ایران کشوری در منطقه درگیری است و با چالش های زیادی مانند تحریم های اقتصادی مواجه است.

میانگین سنی شرکت کنندگان در این مطالعه حدود 36 سال بود و مطالعات نشان داد که میانگین نمره شادکامی حدود 4.1 از 6 و میانگین خودارزیابی سلامت حدود 3.6 از 5 بوده است. این موارد شناخته شده همچنین نشان می دهد که عواملی مانند از جمله وضعیت نامناسب سلامت، وضعیت درآمدی ضعیف یا بسیار ضعیف، بیکاری، 25 تا 34 سال سن و تعداد سال های تحصیل (10 تا 12 سال تحصیلات) کمتر عامل شادکامی است.

داده های به دست آمده در این تحقیق موید آن است شادی تا حد زیادی با سلامتی و برخی عوامل اجتماعی-اقتصادی مرتبط با درآمد و اشتغال مرتبط است. در این پژوهش بیان شد که وضعیت شغلی و درآمد به طور مستقل بر شادی تأثیر می‌گذارند. افراد بیکار بیشتر از کسانی که کار می کنند ناراضی هستند و کسانی که درآمد کمتری دارند نسبت به کسانی که درآمد بالاتری دارند ناراضی تر هستند. بنابراین، سیاست‌هایی که با هدف افزایش اشتغال و کاهش نابرابری درآمدی انجام می‌شود، می‌تواند شادی مردم را افزایش دهد.

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد افرادی که وضعیت سلامت پایین‌تری را گزارش می‌کنند، به عبارت دیگر، حتی پس از کنترل عوامل مختلف جمعیت‌شناختی و اجتماعی-اقتصادی، به سمت سلامت پایین‌تر مهاجرت می‌کنند، احتمال بیشتری دارد که ناراحتی خود را گزارش کنند. این یافته با مطالعات قبلی نیز مطابقت دارد، زیرا مطالعات قبلی نیز بیان کرده اند. خودارزیابی افراد از سلامت خود عامل مهمی در شادکامی است و از سایر عوامل جمعیتی و اقتصادی اهمیت بیشتری دارد.

محققان این مطالعه گفتند که این مطالعه در سال 2020 انجام شده است و حتی اگر سال 2020 مصادف با اپیدمی کووید-19 باشد که می تواند تهدیدی برای سلامتی باشد، بر شادی افراد تأثیر می گذارد. اپیدمی در ایران در حال جمع شدن است.

در مجموع، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که ارزیابی افراد از سلامت خود مهم‌ترین عاملی است که حتی پس از تطبیق با متغیرهای اقتصادی- اجتماعی مانند سن، درآمد، اشتغال و تحصیلات، شادکامی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ارتقای سطح سلامت مردم می تواند گامی موثر در جهت ارتقای شادی ایرانیان باشد.

در انجام این پژوهش سمیرا محمدی، محمود طاووسی، علی اصغر حائری مهریزی، فاطمه نقی زاده مقری و علی منتظری; محققان پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی با یکدیگر همکاری کردند.

یافته های این مطالعه در فروردین ماه سال جاری در قالب یک مقاله علمی با عنوان «رابطه بین شادکامی و خودارزیابی سلامت: مطالعه مبتنی بر جمعیت بر روی 19499 بزرگسال در ایران» در مجله PLOS ONE منتشر شد.

انتهای پیام/

دکمه بازگشت به بالا