فرهنگ و هنر

معماری مفهومی حرم رضوی جلوه‌ای از جهان آفرینش

نازک نارنجی/ خراسان رضوی صدها سال است که استادان و هنرمندان فرزانه و فرهیخته با پشتوانه مهارت، خرد و به کارگیری تمامی علوم اعم از معماری، اساطیر، روانشناسی، تاریخ هنر و نقاشی نماد همه فضاها و حجم هایی مانند مناظر، ایوان ها بوده اند. ، گنبدها، مناره ها و ایوان ها. مفهومی را اجرا و تزیین کردند که حرم را عالم آفرینش و بهشت ​​اعلا و به یاد و ارج نهادن به ریشه ها و بنیان های فرهنگ و اسطوره های ایرانی اسلامی کند.

رجبعلی لبافا خانیکی، محقق و باستان شناس خراسانی درباره تاریخچه و معماری حرم رضوی گفت: وی با بیان تخریب وصیت طوس و شیبک خان بر عمارت این شهر، از چگونگی نجات مشهد از دست مغولان نوشت. پیشرفت در امتداد آنجا / هیچ کس در آنجا زنده نمی ماند …».

وی افزود: اینگونه بود که مشهد نجات یافت و زمانی که شهرهای هرات، نیشابور و طوس ویران شد و مردم آن قتل عام و یا اخراج شدند، تنها شهر مسکونی خراسان و رضوی بود که مشهد را نجات داد، از این رو او تبدیل به یک زیارتگاه شد. از مغولان پناه برد و به بی خانمان ها و پناهندگان پناه برد.البته مشهد به خاطر این حوادث رونق و رونق گرفت و حرم مطهر نیز از آن دعا بی نصیب نماند.

این محقق خراسانی ادامه می دهد: اولین فرمانروای مسلمان مغول، محمود یا غازان خان، دستور مرمت و ساماندهی حرم را صادر کرد و سلطان محمد الجایتو، ملقب به خدابنده نیز که شیعه شد، از اعمال مدنی غازان خان پیروی کرد. حرم مطهر در آن زمان مجموعه حرم شامل چند ساختمان کوچک در شمال بقعه و مسجد بالا بود که به سبک رازی بنا به زمان ساخته شده بود.

لبافای خانیکی اشاره کرد: در سال 734 هجری قمری در یکی از گزارش های ابن بطوطه، سفرنامه نویس بزرگ قرن هشتم هجری قمری، با گنبدی عظیم و مسجد و مدرسه ای در کنار آن با کاشی کاری به حرم رضوی رفت. دیوارها. و ضریحی چوبی در قبر امام رضا (شامل) که روی آن نقره پوشیده شده است. همچنین در ورودی بقعه نقرهکوب قرار دارد. روی پرده ای از ابریشم دوزی آویزان می شد و کف حرم را با فرش های مختلف می پوشاندند.

وی افزود: اما در مجموعه حرم رضوی از دوره تیموریان و به ویژه از زمان شاهرخ تیموری تغییرات و تحولات زیادی رخ داده است و آن تغییر به قدری بود که سبک معماری حرم رضوی را تغییر داد. که راز است. به زبان آذری.»

مفهوم معماری حرم رضوی بازتابی از جهان آفرینش است

این باستان شناس و پژوهشگر خراسانی می گوید: سپس گوهرشاد همسر شاهرخ تیموری مسجدی بزرگ در جنوب حرم مطهر و به فاصله 31 متری بنا کرد و به معمار بزرگ و معروف شیرازی معروف به مولانا قوام الدین سپرد. شیرازی مساحتی بیش از 9000 مترمربع به سبک مسجد مدرسه‌ای تیموری، متشکل از نیم‌سرعت بزرگ، چهار ایوان و گنبد، مناره‌ها، غرفه‌ها، حجره‌ها و شبستان‌ها در سال 821 هجری قمری و استادان معمار و هنرمندان است. ، نقاشان و خوشنویسانی چون بایسنق. میرزا پسر گوهرشاد خاتون آن را تزیین کرد.

لبافه خانیکی ادامه می دهد: علاوه بر مسجد گوهرشاد، دو رواق در دارالحفاظ و دارالسیاده نیز برای اتصال حرم مطهر به مسجد گوهرشاد ساخته شد. قوام الدین شیرازی آن بناها را به سبک آذری ساخت، زیرا با رعایت اصول حاکم بر آن سبک، قصد داشت فضاهای لازم را در آنها بگنجاند. مثلاً قوام الدین در بالکن قبله گنبد و گلدسته های بلندی برپا کرد، آن را بلند کرد و گلدسته ها را بلند کرد، طول آن بیش از 50 متر بود و از گنبد اولیه حرم مطهر که حدوداً می باشد، فراتر رفت. 17 متر ارتفاع.

وی خاطرنشان کرد: از این رو ساخت شاخه های بلند برای گنبد و گلدسته های ایوان قبله را کنار گذاشت و به ساخت گلدسته های کوتاه و گنبدی به طول 37 متر بسنده کرد. او البته به این هم بسنده نکرد، چرا که بالکن و گنبد مسجد گوهرشاد که در جوار حرم مطهر یمن ساخته شده است، همچنان بیش از گنبد حرم مطهر آن خودنمایی می کند.

این باستان شناس خراسانی گفت: تنها راه تعادل استاد قوام الدین بین گنبد حرم و گنبد رواق مسجد گوهرشاد، تغییر سبک معماری حرم مطهر به آذری برای افزایش قد است. و عظمت..

خنفی افزود: در نتیجه بدنه های حرم برای رسیدن به هدف اول استحکام می یابد و سپس بدون برداشتن گنبد اولیه، ساقه ای استوانه ای شکل بر روی بازوهای تقویت شده و دور گنبد اولیه ریخته می شود و دیوارها را مستقیماً تکیه می دهند. به گنبد اصلی معروف.» ساقه ای استوانه ای به طول 12 متر ساخته شده و گنبد پیازی متعادل در بالای تنه قرار می گیرد و به این ترتیب مانند هر بنای آذری زمینه برای نصب هر نوع تزئینی از جمله. کاشی و سنگ و طلا برای بنا در نظر گرفته شده بود.

مفهوم معماری حرم رضوی بازتابی از جهان آفرینش است

انتهای پیام/

دکمه بازگشت به بالا