فرهنگ و هنر

جایی که پول کم می‌آید

علیرضا بهنام می گوید: این همه یارانه در نقاط مختلف کشور خرج می شود اما وقتی پای کتاب به میان می آید انگار کم می آوریم!

این شاعر و مترجم در گفت وگو با نازک نارنجی، درباره وضعیت تبلیغات کتاب و کتابخوانی در رسانه ها و تبلیغات شهری گفت: کتاب محصولی است که تبلیغات آن با سایر اشیاء فرهنگی متفاوت است. یعنی توقع نداریم تبلیغات محیطی کتاب را در شهر ببینیم جز انتشار موضوع کتابخوانی. البته این امکان پذیر است، اما معمولا به صرفه نیست.

وی در عین حال گفت: معمولاً نه در ایران و نه در هیچ کشوری نمی‌بینیم که کسی کتابی را در رسانه‌های داغ تبلیغ کند، دقیقاً به دلیل مقرون به صرفه نبودن آن، به جز موارد معدودی مانند «هری پاتر». که از نظر تجاری به نقطه معقولی رسیده اند. بنابراین باید گفت که تنها راه صحیح و منطقی برای بهبود کتاب، تقویت سازوکارهای معرفی کتاب به خوانندگان خود است که متأسفانه در سال های اخیر برعکس شده است.

علیرضا بهنام در مورد نحوه تبلیغ کتاب بیشتر توضیح می دهد: دو راه وجود دارد; یکی داشتن شرکت‌های انتشاراتی قوی، قوی و مستحکم با سنت‌ها و سیاست‌های روشن است که بتوانند خود را در حوزه کتابخوانی و مخاطبان ادبی طی چند دهه تثبیت کنند. اما متأسفانه در کشور ما چنین نهادهایی اجازه وجود ندارند. بسیاری از نشریاتی که سعی در ایجاد یک سنت خاص و ارتباط با مخاطبان خود دارند، پس از مدتی به دلیلی بسته می شوند. گاهی اوقات به مسائل حسابرسی و مشکلات آنها با نهادهای نظارتی مربوط می‌شود و گاهی به دلایل اقتصادی که چون سایر بخش‌های صنعت نشر خوب کار نمی‌کنند، از نظر اقتصادی در مضیقه هستند.

وی افزود: از سوی دیگر باید برای مقوله کتاب که بخشی از ادبیات مکتوب و فضای مکتوب فرهنگ ماست، نشریات و جوایز دیرینه داشته باشیم تا ماندگاری طولانی داشته باشد و قوی باشد. به مخاطبان و خوانندگان خود.» البته این امر متاسفانه برای همان دو عامل قبلی (عوامل نظارتی و اقتصادی) از بین رفت. به همین دلیل است که در چنین شرایطی با انبوهی از تولیدات کتاب مواجه هستیم، در صورتی که این تولیدات نباید کانالیزه شوند و به مخاطب واقعی خود برسند. این وضعیتی است که ما می بینیم و واقعاً چیزی به نام تبلیغ کتاب وجود ندارد، به این معنا که قابل انتظار است.

بهنام در ادامه به کتاب‌های موجود در بازار اشاره کرد و گفت: تعدادی کتاب خاص وجود دارد که می‌تواند پاسخگوی نیازهای ضروری مخاطبان باشد. مثل راهنماها راهنمای نحوه انجام کاری در صد روز و روانشناسانی که با علم روانشناسی کاری ندارند و نکات روحی زیادی برای مخاطبان خود دارند و اغلب نمی توانند بیشتر مشکل را حل کنند، اما در مخاطب این تصور نادرست که مشکل حل شده است. همچنین تولید کتاب های مدیریت در سال های اخیر با افزایش لیبرال دموکراسی در جهان و کشور ما افزایش یافته است. استفاده از این کتاب ها بیشتر کاربردی است، اما اگر از من بپرسید، روش ها یا نتایج را تایید نمی کنم. زیرا برای افزایش برتری یک فرد بر دیگران و استفاده از آن است. البته نظر من زیاد مهم نیست و این کتاب ها ساخته شده و خواننده دارد.

این شاعر سپس با اعتقاد به لزوم محدود کردن نظارت گفت: در چنین شرایطی فکر می‌کنم اولین قدمی که برای ارتقای تبلیغ کتاب باید برداشته شود این است که موضوع نظارت از برخی جهات تا حدودی محدود شود. طبق قانون.و راهی برای اجتناب از آنها نیست. مدیریت خوب کتابسازی را باید کنار گذاشت. البته اگر از من بپرسید، می گویم که کتابسازی نیازی به مدیریت ندارد. ایده های هرکسی باید ساخته شود، توسط یک نفر بحث شود. مخاطبان خود هستند و باید نظرات متضادی وجود داشته باشد تا بتوان قضاوت کرد. اما به هر دلیلی در کشور ما در حال حاضر چنین چیزی امکان پذیر نیست. اما اکنون که بنیاد نظارتی است، بنیاد محدود شده است. مواردی که اجتناب ناپذیر بوده و توسط قانون پیش بینی شده است.

علیرضا بهنام همچنین گفت: تا حد امکان باید یارانه به تولیدکنندگان کتاب به صورت عادلانه و بدون در نظر گرفتن نزدیکی و دوری مدیران مربوطه ارائه شود تا بتوانند از نظر اقتصادی دوام بیاورند و دچار اختلال نشوند. همه این یارانه ها در نقاط مختلف کشور خرج می شود، اما وقتی پای کتاب به میان می آید، به نظر می رسد که پولمان تمام شده است! فکر می‌کنم اگر این دو اتفاق بیفتد، ایجاد این رابط‌ها با صنعت نشر کمی بیشتر می‌شود و امیدواریم فضای تبلیغاتی برای کتاب ایجاد شود.

انتهای پیام/

دکمه بازگشت به بالا